Hiểu đúng về bệnh gai cột sống và thoát vị đĩa đệm

Có rất nhiều loại bệnh liên quan tới cột sống nhưng phổ biến nhất là bệnh lý gai cột sống và thoát vị đĩa đệm. Căn bệnh này không chỉ xuất hiện ở độ tuổi trung niên, người cao tuổi mà còn ảnh hưởng lớn đến lứa tuổi thanh thiếu niên.

**** Mổ gai cột sống có nguy hiểm không?*****

Gai cột sống và thoát vị đĩa đệm

hieu-dung-ve-benh-gai-cot-song-va-thoat-vi-dia-dem1

Gai cột sống và thoát vị đĩa đệm

Gai cột sống là một dạng thoái hóa cột sống hình thành do sự phát triển thêm ra của các xương ở phía ngoài và hai bên thân đốt sống, đĩa sụn hay dây chằng quanh khớp. Bệnh gai cột sống còn được gọi là vôi hóa cột sống, bất cứ phần nào của cột sống cũng có nguy cơ bị gai cột sống nhưng cột sống cổ và thắt lưng là vị trí thường gặp nhất.

Bệnh gai cột sống xuất hiện do quá trình cột sống bị thoái hóa theo thời gian dẫn đến hình thành chồi xương hoặc do lắng đọng canxi ở hệ dây chằng, đĩa đệm làm gai xương mọc ra. Thông thường gai cột sống mọc ở phần trước hoặc mặt bên thân đốt sống không làm ảnh ưởng đến sự vận động của người bệnh. Tuy nhiên, một số ít trường hợp gai xuất hiện ở mặt sau cột sống, đâm vào lỗ liên hợp (nơi chứa dây thần kinh chạy ra hai chân, hai tay,..) gây đau nhức cho người bệnh.

Khi người bệnh cử động, gai có thể cọ sát với xương hay các phần mềm xung quanh như rễ thần kinh và dây chằng gây ra những cơn đau tại các vùng có liên quan. Cụ thể như sau:

  • Đau ở cột sống cổ hoặc cột sống thắt lưng, nhất là khi bệnh nhân đi đứng, chuyển động.
  • Đau cột sống cổ có thể lan xuống tay, đau cột sống thắt lưng lại chạy dọc xuống 2 chân.
  • Đau tăng khi hoạt động nhiều, giảm khi nghỉ ngơi khiến người bệnh vận động giới hạn.
  • Yếu cơ tay và chân, mất kiểm soát đại tiểu tiện

Còn đối với bệnh thoát vị đĩa đệm: Đĩa đệm là cấu trúc nằm giữa hai đốt sống được cấu tạo từ các vòng xơ dày và chắc, bên trong chứa nhân nhầy có tác dụng giảm xóc, đàn hồi và bảo vệ cột sống. Khi có một lực mạnh tác động lên cột sống, các vòng xơ bao quanh 2 đốt sống sẽ bị rách, nhân nhày thoát ra ngoài gọi là thoát vị đĩa đệm.

Khi trải nghiệm đau lưng lan đến chân, các hoạt động hàng ngày trở nên khó khăn hoặc thậm chí không thể chịu được. Một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng đau lưng đó là thoát vị đĩa đệm, đôi khi được gọi là trượt hoặc vỡ đĩa đệm.

Cột sống được tạo thành từ xương sống, đệm bằng miếng nhỏ hình bầu dục hoặc các đĩa sụn bao gồm một lớp bên ngoài (vành) và một lớp mềm bên trong (hạt nhân).

Khi thoát vị đĩa đệm xảy ra, một phần nhỏ của hạt nhân đẩy ra ngoài qua khe vành vào ống tủy sống. Điều này có thể gây kích thích dây thần kinh và dẫn đến tê, đau hoặc yếu chân hay cánh tay.

Đặc điểm dễ nhận biết nhất của chứng bệnh này, chính là những cơn đau. Đi kèm với đó là cảm giác kiến bò, tê cóng, kim châm ở từng vùng tương ứng với mỗi vị trí bị thoát vị. Những cơn đau thường tái phát nhiều lần, mỗi đợt kéo dài từ 1-2 tuần. Tuy nhiên, nếu không được điều trị kịp thời, cơn đau trở nên thường xuyên và dai dẳng hơn. Những dấu hiệu đặc trưng của:

  • Thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ: Cơn đau vùng từ cổ vai gáy, lan xuống cánh tay, bàn tay và tận ngón tay. Gây đau tê, mất cảm giác, yếu cơ.
  • Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng: Những cơn đau vùng thắt lưng, lan xuống mông và chân, để lâu có thể khiến người bệnh bị liệt. Đau dây thần kinh liên sườn. Giảm khả năng cử động, đặc biệt là vùng thắt lưng, người bệnh không thể cúi xuống một cách bình thường được. Nhiều trường hợp, cơn đau trở nên dữ dội, khiến người bệnh phải nằm bất động về 1 bên để đỡ đau.

Thoát vị đĩa đệm thường tốt hơn với điều trị bảo tồn. Phẫu thuật điều trị thoát vị đĩa đệm thường là không cần thiết.

Điểm tương đồng giữa gai cột sống và thoát vị đĩa đệm

Theo các bác sỹ chuyên khoa chẩn đoán hình ảnh thì bệnh thoát vị đĩa đệm và gai cột sống có một nguyên nhân chung là:

hieu-dung-ve-benh-gai-cot-song-va-thoat-vi-dia-dem2

Tư thế lao động không đúng là nguyên nhân dẫn tới gai cột sống và thoát vị đĩa đệm

– Do quá trình thoái hóa cột sống.

– Cùng xuất hiện nhiều ở vị trí vùng cổ và thắt lưng, xương cùng.

– Lười vận động.

– Làm việc nặng nhọc, sai tư thế, do chấn thương sau tai nạn.

– Bệnh xuất hiện ở độ tuổi từ 15 – 60 tuổi.

– Phụ nữ trong thời kỳ mãn kinh.

– Nam giới bị nhiều hơn nữ giới

– Chế độ ăn uống thiếu khoa học.

– Gai cột sống và thoát vị đĩa đệm nếu không chèn ép tủy sống và rễ dây thần kinh sẽ không có triệu chứng gì.

– Làm rối loạn tiểu tiện, ảnh hưởng chức năng sinh dục, teo cơ,…

Mối quan hệ giữa qua lại gai cột sống và thoát vị đĩa đệm

Theo các bác sỹ chuyên khoa xương khớp, vật lý trị liệu thì những người mắc gai cột sống cũng rất dễ mắc thoát vị đĩa đệm và ngược lại bởi vì:

– Cột sống thoát vị lâu ngày sẽ dẫn tới 2 đốt sống bị mất nước, cọ xát vào nhau gây nên hiện tượng mọc gai xương.

– Gai cột sống có thể là tác nhân gián tiếp gây nên thoát vị đĩa đệm. Những người bị gai cột sống có nghĩa là cột sống đang rất yếu, khả năng đàn hồi kém và sẽ rất dễ bị thoát vị đĩa đệm.

Điều trị gai cột sống và thoát vị đĩa đệm như thế nào?

Điều trị gai cột sống và thoát vị đĩa đệm không quá khó nhưng người bệnh cần đặc biệt lưu ý những yếu tố sau:

  • Phát hiện kịp thời, chính xác bệnh: Giai đoạn đầu bệnh chưa rõ rệt, người bệnh thường lầm tưởng là căn bệnh đau lưng thông thường. Tuy nhiên, khi các triệu chứng đau kéo dài, tay chân tê bì thì cần đi thăm khám để phát hiện bệnh kịp thời.
  • Giữ tinh thần thoải mái: Tinh thần thoải mái giúp lưu thông khí huyết, và cải thiện tình trạng bệnh hiệu quả.
  • Tập luyện thể dục: giúp tăng cường sức khỏe, tăng sự dẻo dai của cơ lưng.
  • Chế độ dinh dưỡng lành mạnh: Chế độ ăn uống là một yếu tố quan trọng, hỗ trợ trực tiếp cho quá trình chữa bệnh.

Nếu người bệnh không có cảm giác đau nhức vùng cổ, thắt lưng hay đốt sống ngực thì không cần uống thuốc mà chú ý tới tư thế vận động hàng ngày như tránh khom lưng, bổ sung vitamin D,… và tập luyện thể dục nhẹ hàng ngày. Trong trường hợp, bạn cảm thấy đau buốt cột sống, đi lại khó khăn kèm tê bì chân tay, bả vai,.. thì nên tới trực tiếp các cơ sở khám chữa bệnh chuyên khoa để được chẩn đoán kỹ mức độ tổn thương của cột sống và có hướng điều trị kịp thời, đúng cách như: Sử dụng thuốc, xoa bóp, châm cứu, kéo giãn đốt sống bằng máy,… hay phẫu thuật.

>>> Tìm hiểu thêm:
=>>> Bệnh gai cột sống để biết được cách chữa trị đúng và kịp thời nhất