Hội chứng thắt lưng hông là gì? Tiêu chuẩn chẩn đoán và điều trị

Hội chứng thắt lưng hông là một hội chứng nhỏ có thể gặp trong một số bệnh lý về cột sống. Tuy nhiên, vì không được nhắc đến nhiều nên không phải ai cũng hiểu về tình trạng này. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong nội dung sau!

Hội chứng thắt lưng hông là gì?

Hội chứng cột sống là hội chứng nhỏ nằm trong hội chứng thắt lưng hông. Nếu không phân biệt rạch ròi thì về cơ bản hội chứng này cũng có nhiều dấu hiệu tương đương hoặc gần giống với hội chứng đau thắt lưng cục bộ.

hội chứng thắt lưng hông

Giống như hầu hết những hội chứng về bệnh lý cột sống khác, hội chứng cột sống cũng có những triệu chứng dạng cấp hoặc mãn tính như: 

  • Đau cột sống thắt lưng và có tính chất đau khu trú rõ ràng ở một số đốt sống nhất định.
  • Cấp độ đau dữ dội hoặc đau âm ỉ kéo dài nhiều ngày.
  • Cơn đau xuất hiện đột ngột hoặc sau một va chạm, chấn thương nào đó.
  • Cơn đau khó chịu khiến người bệnh bị ảnh hưởng đến vận động, giảm biên độ cột sống nhất là vùng thắt lưng. Điều này được thể hiện rõ nhất là trạng thái khó khăn khi cúi xuống, ngửa người, nghiêng sang một bên hay xoay, vặn người ra sau.
  • Nếu cơn đau nghiêm trọng, người bệnh có thể có tư thế để giảm đau. Nếu duy trì tư thế này quá lâu có thể khiến cột sống bị biến dạng, mất đường cong sinh lý tự nhiên. Không hiếm trường hợp trong thực tế có người bệnh bị lệch cột sống, vẹo người, gù nặng, không thể ưỡn người trở lại.

Tiêu chuẩn chẩn đoán hội chứng thắt lưng hông

Trong chẩn đoán hội chứng thắt lưng hông, có 6 tiêu chuẩn hay dấu hiệu điển hình để kết luận bệnh. Thông thường người bệnh chỉ cần có 4/6 dấu hiệu bên dưới thì được cho là mắc hội chứng này:

  • Triệu chứng đau cột sống thắt lưng mang tính chất cơ học
  • Cột sống mất đường cong sinh lý tự nhiên
  • Có tình trạng đau chạy dọc theo đường đi của rễ thần kinh tọa (dây thần kinh hông to)
  • Tồn tại yếu tố chấn thương
  • Có dấu hiệu chuông bấm
  • Tồn tại dấu hiệu Lasegue dương tính

Trong thăm khám thực tế, các tiêu chuẩn này được tiến hành như sau:

Khám hình dáng cột sống

Bác sĩ sẽ đánh giá mức độ bình thường của cột sống, cột sống có bị lệch, vẹo về bên nào hay không; đường cong vùng thắt lưng có tự nhiên hay bị giảm cong, mất độ cong hoặc cong ngược về phía bụng?

Khám trương lực cơ cạnh cột sống

Bác sĩ sẽ quan sát, sờ nắn các khối cơ hai bên cột sống xem chúng có cân đối với nhau không? trương lực ở hai khối cơ có đồng đều hay không?

Khám tìm điểm đau cột sống

Bằng cách dùng dụng cụ gõ hoặc ấm vào vùng cột sống để tìm điểm đau.

hội chứng thắt lưng hông là gì

Khám chức năng vận động của cột sống

Bác sĩ sẽ yêu cầu người bệnh thực hiện các động tác cúi, nghiêng, ngửa, xoay cột sống theo hướng dẫn nhằm đánh giá các chỉ số về vận động cột sống. Điển hình cần quan tâm đến một số chỉ số quan trọng sau:

  • Chỉ số schober về sự thay đổi khoảng cách giữa mỏm gai đốt sống S1 và điểm đo lên trên đốt sống khi người bệnh ở tư thế đứng bình thường và tư thế cúi tối đa. Nếu chỉ số này nhỏ hơn so với bình thường thì chứng tỏ người bệnh có hội chứng thắt lưng hông.
  • Chỉ số ưỡn thắt lưng.
  • Chỉ số độ xoay, nghiêng của cột sống.

Xác định hội chứng rễ thần kinh

  • Tìm điểm đau cạnh cột sống
  • Tìm các dấu hiệu căng rễ thần kinh bằng cách ấn vào các đường cạnh sống.
  • Tìm dấu hiệu chuông bấm bằng cách ấn vào các điểm thuộc đường đi của dây thần kinh tọa.
  • Tìm dấu hiệu Lasegue bằng cách nâng, gập chân khi người bệnh nằm ngửa ở tư thế thoải mái.
  • Tìm dấu hiệu Lasegue chéo nếu người bệnh có biểu hiện đau tăng ở bên chân bị bệnh khi bác sĩ khám dấu hiệu này ở bên chân lành.
  • Khám các điểm Valleix xem người bệnh có bị đau nhói ở các điểm này trong quá trình thăm khám hay không.
  • Khám dấu hiệu Dejerine bằng cách đo mức độ cơn đau ở thắt lưng khi người bệnh hắt hơi, ho hắng.
  • Khám dấu hiệu Neri: Thể hiện cơn đau dọc bên chân bị bệnh khi người bệnh gập người, 2 tay chạm đất, đầu gối thẳng.
  • Khám tìm dấu hiệu Siccar: Kiểm tra như dấu hiệu Lasegue nhưng xác định bằng cơn đau dọc mặt sau của chân khám.

Ngoài ra, bác sĩ có thể tìm kiếm một số dấu hiệu khác như Bonnet, Wassermann… tùy vào từng trường hợp cụ thể .

Điều trị hội chứng thắt lưng hông

Trong điều trị hội chứng thắt lưng hông, nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là xác định đúng nguyên nhân, triệu chứng của bệnh rồi mới tính phương án điều trị phù hợp.

Nhưng về cơ bản thì điều trị được chia làm 2 phương án điều trị cho thể cấp tính và điều trị cho thể mãn tính. Cụ thể như sau:

  • Hội chứng thắt lưng hông cấp tính: Tập trung vào việc giảm đau bằng một số liệu pháp đơn giản có thể áp dụng tại nhà như: Chườm nóng/chườm lạnh; Luyện tập với các bài tập giúp giãn cơ, giảm đau; Tập các bài tập thể dục hàng ngày phù hợp với thể chất thực tế; Dùng một vài loại thuốc có công dụng giảm đau thông thường nếu cần thiết.
  • Đối với hội chứng thắt lưng hông thể mãn tính: Tập trung vào các liệu pháp giảm đau nhanh và mạnh, đồng thời kết hợp áp dụng những thói quen, luyện tập khoa học hàng ngày. Chi tiết là: Dùng một số loại thuốc có công dụng chống viêm không chứa steroid hoặc dùng steroid đường tiêm; sử dụng các loại thuốc có công dụng giảm đau và hỗ trợ giãn cơ bắp; thay đổi thói quen ăn uống sinh hoạt để duy trì mức cân nặng hợp lý; trong các tư thế lao động hàng ngày thì cần chú ý điều chỉnh tư thể có lợi nhất cho xương khớp.

Trường hợp tất cả những liệu pháp khắc phục kể trên tỏ ra không có hiệu quả như mong đợi thì người bệnh có thể được chỉ định phẫu thuật.

Tóm lại, hội chứng thắt lưng hông là khá thường gặp. Trong nhiều trường hợp, nó có thể khiến người bệnh bị ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống. Do đó, nếu cảm thấy cơ thể có bất cứ dấu hiệu nào bất thường thì người bệnh hãy thăm khám và điều trị sớm.

Author: Bác sĩ Nguyễn Bá Vưỡng

Bác sĩ Nguyễn Bá Vưỡng sinh ngày 25/6/1959, quê quán Hà Nội là đại tá quân đội về hưu từng công tác tại Viện Y học cổ truyền Quân đội Việt Nam. Hiện nay, Bác sĩ Nguyễn Bá Vưỡng đang làm việc tại nhà thuốc Tâm Minh Đường. Bác sĩ Nguyễn Bá Vưỡng là người chịu trách nhiệm nội dung về các thông tin y học truyền tải trên website: https://ancotnam.vn

Bình luận